Ebeveyn Tutumlarının Çocuklar Üzerindeki Etkisi

Tahmini Okunma Süresi: 2 dakika 15 saniye

Toplumun  en  küçük  yapı taşı olan aile, çocuğun çevreye uyum sağlaması için ilk deneyimlerini gerçekleştirdiği yerdir. Bu nedenle de ailenin ve aile içi ilişkilerin birey üzerindeki etkileri hayatı boyunca etkili olmaktadır. Anne ve babanın  temel  görevi, çocuğun fiziksel, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamak; çocuğun geliştirdiği kişilik yapısı ve çevre ile sağlıklı etkileşimde bulunması için ona yardımcı olmaktır.

Çocuk  ile kurulan ilişkide ebeveyn tutumları kadar bu tutumlarda sergiledikleri tutarlılıkları da belirleyici olmaktadır. Anne-babaların kişilik özellikleri, arzuları, başarıları kendi  çocukluklarında ebeveynlerinden algıladıkları tutumlar da çocukları ile olan ilişkilerinde etkilidir. Ayrıca eşlerin birbirini ve çocuklarını algılayış tarzı da çocuk yetiştirme tutumlarında önemli etkiye sahiptir. Ebeveynlerin çocuk kavramı ile ilgili düşünceleri ve doğum öncesi zihinlerinde oluşturdukları çocuk ilgili bilişsel şemalar, onların çocuk yetiştirme tutumlarını da belirlemektedir. Bebeğin planlanmış ya da beklenen bir bebek olup olmadığı, doğduğunda anne ve babanın yaşları, fiziksel ve ruhsal sağlık durumları, sosyoekonomik ve sosyokültürel seviyeleri, çalışıp çalışmadıkları, aynı evin içinde kaç kişi yaşadığı gibi birçok faktör de ebeveyn tutumlarıyla ilişkilidir.

Sağlıklı  çocuk yetiştirmede en uygun davranışın demokratik tutum olduğu kabul edilmektedir. Demokratik tutumu benimseyen ebeveynler, çocuklarına karşı koydukları kurallarında tutarlıdır ve kurallarının mantıklı açıklamalarını yaparlar. Çocuk, bu kurallara uyduğu sürece özgürdür. Çocuk ayrı bir kişi olarak kabul edilip, ona değer verilmekte ve bağımsız bir kişilik geliştirmesi teşvik edilmektedir.

Olumsuz tutumlarla (Otoriter, Aşırı Koruyucu ve İzin Verici)  çocuk yetiştiren ebeveynlerin çocuklarında ise çeşitli davranış bozuklarına rastlanması beklenen bir durumdur. Çünkü olumsuz ebeveyn tutumlarında, çocuğa ya aşırı baskı yapılmakta ya da aşırı serbestlik imkanı sunulmakta ve aynı zamanda çocuğa birbiriyle çelişen mesajlar da verilmektedir. Anne- babadan gelen mesajlarla sevilmediğini, istenmediğin, değersiz ya da yetersiz olduğunu duyumsayan çocukta saldırganlık, yalan söylemek ve hırsızlık yapmak gibi davranış bozuklukları ortaya çıkabilmektedir. Bu davranışlar, her zaman çocuğun kendisine zarar verici nitelikte olmayabilmekte ve gelecek yaşamında başarılı olmasını ve hedeflerine ulaşmasını engelleyici nitelikte de olabilmekte ve çocuk hem kendine hem de çevresine zarar veren bir kişilik geliştirebilmektedir.

Çocuğu baskının, korumacılığın ya da aşırı serbestliğin veya tutarsızlığın olmadığı bir ortamda, farklı seçenekleri görmesini ve tanımasını sağlayarak özgür bir şekilde olumlu tutum ve etkili iletişim becerileriyle yetiştirmek, çocuğun olumlu bir kişilik yapısı geliştirmesini sağlayacaktır.

Siz hangi ebeveyn tutumu benimsediğinizi merak ediyor musunuz?

Aşağıdaki ebeveyn tutum ölçeğini kendinize yapabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir